پایان‌نامه دکتری با عنوان "تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی مادر و کودک بر مهارت‌های تشخیص و بیان احساسات کودکان" که در سال ۲۰۱۴ توسط گولای تمیز (Gülay Temiz) به مؤسسه علوم اجتماعی دانشگاه سلجوق ارائه شد، رابطه بین ارتباط مادر و کودک و رشد عاطفی کودک را به طور جامع بررسی می‌کند. این مطالعه بررسی می‌کند که آموزش ارتباطی ارائه شده به مادران در دوران اوایل کودکی تا چه حد بر مهارت‌های کودکان در تشخیص و بیان احساساتشان تأثیر می‌گذارد. این پایان‌نامه بر نیاز به این موضوع تأکید کرده و به اهمیت برنامه‌های آموزش مادران اشاره می‌کند.

در این مطالعه، از مدل آزمایشی با گروه کنترل و پیش‌آزمون-پس‌آزمون استفاده شده است. در یک مهدکودک در قونیه، در مجموع ۶۸ مادر دارای کودک ۶ ساله و کودکانشان به عنوان گروه آزمایش (۳۴ مادر و کودک) و گروه کنترل (۳۴ مادر و کودک) تعیین شدند. در چارچوب این پژوهش، برای ارزیابی مهارت‌های ارتباطی مادران از "ابزار ارزیابی ارتباط والدین و کودک (ABÇİDA)" استفاده شد، در حالی که برای ارزیابی مهارت‌های عاطفی کودکان "آزمون تشخیص احساسات" و "آزمون بیان احساسات" اجرا گردید. برنامه "آموزش مهارت‌های ارتباطی مادر و کودک" به مدت ۱۵ هفته، دو روز در هفته و هر بار سه ساعت برای مادران گروه آزمایش اجرا شد.

بر اساس یافته‌های پژوهش، قبل از برنامه آموزشی تفاوت معناداری بین مهارت‌های ارتباطی مادران گروه آزمایش و کنترل وجود نداشت. با این حال، پس از آموزش، مشخص شد که میانگین نمرات پس‌آزمون مهارت‌های صحبت کردن، گوش دادن، پیام‌رسانی، ارتباط غیرکلامی و همدلی مادران گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از نمرات پیش‌آزمون آن‌ها بود. این وضعیت نشان می‌دهد که برنامه آموزشی در بهبود مهارت‌های ارتباطی مادران مؤثر بوده است. علاوه بر این، میانگین نمرات پس‌آزمون مهارت‌های تشخیص و بیان احساسات کودکانِ مادرانی که برنامه آموزشی را دریافت کرده بودند نیز نسبت به نمرات پیش‌آزمون افزایش معناداری نشان داد. در آزمون پیگیری که هشت هفته بعد انجام شد، مشاهده گردید که دستاوردهای حاصل شده هم در مهارت‌های ارتباطی مادران (پیام‌رسانی، ارتباط غیرکلامی، همدلی) و هم در مهارت‌های عاطفی کودکان پایدار و ماندگار بوده است.

این نتایج نشان می‌دهد که آموزش مهارت‌های ارتباطی ارائه شده به مادران، ضمن افزایش سطح ارتباط مادران با کودکانشان، از رشد آگاهی عاطفی و مهارت‌های بیان احساسات کودکان نیز حمایت می‌کند. مشاهده می‌شود که ارتباط سالمی که به ویژه در دوران اوایل کودکی برقرار می‌شود، تأثیرات مثبت و ماندگاری بر رشد اجتماعی و عاطفی کودکان می‌گذارد. این یافته‌ها بار دیگر بر اهمیت گسترش برنامه‌های آموزش خانواده و تشویق مشارکت خانواده در آموزش پیش‌دبستانی تأکید می‌کند.

از نویسنده این پایان‌نامه، گولای تمیز، برای این پژوهش ارزشمند سپاسگزاریم. متن کامل این پایان‌نامه با کد ۳۷۷۷۷۹ از طریق سایت www.tez.yok.gov.tr قابل دسترسی است.